Czy rodzaj umowy z pracownikiem ma znaczenie?

Wielu przedsiębiorców bojąc się, że pracownicy będą nadmiernie korzystać z uprawnień pracowniczych proponuje swoim pracownikom umowę zlecenie. Czy mają oni jednak prawo do podpisywania z nimi takich umów? W Kodeksie pracy jest wykazane jakie warunki pracy decydują o określeniu sposobu zawarcia współpracy.

Art. 22 § 1 mówi o tym, że przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

Co więcej Art. 22 § 1¹ mówi, że zatrudnienie na warunkach określonych powyżej jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.

Oznacza to więc, że nawet jeśli obie strony podpiszą umowę zlecenie, to niekoniecznie oznacza to, że taka umowa pomiędzy nimi wystąpiła. Kodeks pracy nie dopuszcza zastąpienia umową zlecenie umowy, która spełnia powyższe przesłanki.

Pracownik, który podejmuje się pracy na warunkach umowy o pracę może liczyć na szereg korzyści tj. prawo do urlopu wypoczynkowego, prawnie uregulowany okres wypowiedzenia, ograniczenie odpowiedzialności za szkody, ochrona szczególnych grup pracowników i możliwość otrzymania wynagrodzenia lub zasiłku  chorobowego od pierwszego dnia pracy.

Jeśli zdarzy się więc, że stosunek łączący obie strony umowy będzie wskazywał, że mimo podpisanej umowy zlecenie tak naprawdę obowiązuje ich umowa o pracę, to łącząca pracodawcę i pracownika umowa samoistnie zmieni się w umowę o pracę. Zmiana ta wchodzi w życie wstecz, od momentu podpisania umowy zlecenia. Oznacza to więc, że pracodawca będzie zobowiązany np. do udzielenia zaległego urlopu jaki nie został wykorzystany od początku trwania umowy.

Może się jednak zdarzyć, że pracownik również wolałby podjąć pracę na umowie zlecenie. Taka sytuacja może mieć miejsce gdy pracownik ma prawo podlegać tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu ze względu na kontynuowanie nauki. Wówczas kwota brutto jest dla niego jednocześnie kwotą netto. Również taka sytuacja nie usprawiedliwia zawarcia umowy zlecenie jeśli wykonywane zlecenie nosi znamiona umowy o pracę.